Man United có thể mất cúp nhưng không thể mất tiền

Tháng 5/2018, Ed Woodward từng tổ chức một buổi nói chuyện “đơn giản và thẳng thắn” với các tổ chức tài chính nắm giữ cổ phần CLB Man United. Ông tuyên bố: “Thành tích thi đấu không thực sự ảnh hưởng tới khía cạnh thương mại của đội bóng” trong nỗ lực kêu gọi các nhà đầu tư tiềm năng.

Sự kiện ấy diễn ra chỉ 4 ngày sau khi đội bóng đang nắm giữ 20 chức vô địch quốc gia Anh cán đích Premier League ở vị trí cao nhất trong vòng 5 năm, và 2 ngày trước cuộc đụng độ Chelsea ở chung kết FA Cup.

Đúng là United chỉ có được vị trí á quân với 19 điểm ít hơn nhà vô địch Man City, và cách họ giành được thành tựu ấy dưới thời Jose Mourinho không phải một lối chơi tấn công rực lửa các CĐV nhà chờ đợi. Họ thậm chí thua tiếp Chelsea ở trận chung kết sau đó, nhưng có hề gì. Người hâm mộ Man United đã quen dần với những thất bại, như trước Real Madrid ở Siêu cúp châu Âu, trước Bristol City ở Cúp Liên đoàn và trước Sevilla ở vòng 16 đội Champions League.

Theo quan điểm của Woodward, chiến thắng thì quá tốt, nhưng kể cả có thua thì cũng chẳng ảnh hưởng tới tiềm năng ký kết hợp đồng giữa họ với các nhà sản xuất nệm Trung Quốc hay các tập đoàn nước tăng lực Thái Lan. Sau tất cả, doanh thu vẫn tăng trưởng đều đặn và CLB vẫn làm ăn có lợi nhuận dù khiêm tốn.

Ba năm rưỡi trôi qua kể từ ngày đó, United vẫn không có thêm danh hiệu nào, và Woodward đã không còn ngạo nghễ thốt ra những lời “đơn giản và thẳng thắn”. Tháng 9 vừa qua, ông vẫn còn khẳng định đội bóng vẫn “đang đi đúng hướng” nhưng đến tuần trước thì đã buộc phải thừa nhận “ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là thành công trên sân cỏ”.

Kể từ đó, Man United đã phải nhận 5 thất bại chỉ trong 7 vòng đấu Premier League, đỉnh điểm là trận thua 1-4 trước Watford – thất bại đậm nhất Quỷ đỏ từng phải nhận trước một đội mới lên hạng trong 32 năm, và theo sau là quyết định sa thải Ole Gunnar Solskjaer.

Những gì đã diễn ra ở Vicarage Road là không thể chấp nhận, nhưng nó thậm chí chưa tệ bằng trận thua Liverpool 0-5 ngay tại “Nhà hát của những giấc mơ” Old Trafford tháng trước, hay thất bại bạc nhược 0-2 cũng tại sân đấu này trước hàng xóm Man City hồi đầu tháng.

Joel Glazer, Avram Glazer và Ed Woodward tại sàn giao dịch New York năm 2012

 

Joel Glazer, Avram Glazer và Ed Woodward tại sàn giao dịch New York năm 2012

Đó không đơn thuần là những thất bại. Man United cho thấy sau những trận đấu bạc nhược ấy rằng họ đã khủng hoảng sâu đến mức độ nào, cả về khía cạnh chuyên môn lẫn kinh doanh. Đúng là họ vẫn cho thấy những dấu hiệu lạc quan về tình hình tài chính trong bối cảnh đại dịch, nhưng đó vẫn là một sự sa sút khủng khiếp nếu so với bộ mặt “trên cả mức xuất sắc” họ từng mang cả trong và ngoài sân cỏ.

Thực tế là Woodward và các ông chủ của mình, nhà Glazer, đã thừa kế một CLB vốn đang vượt quá xa phần còn lại về doanh thu bán áo đấu và tiềm năng thu hút các nhà tài trợ, cũng như khả năng gặt hái các danh hiệu. Cộng thêm khả năng xây dựng đội ngũ siêu đẳng của Sir Alex Ferguson, United đã trở thành một tượng đài thành công bền vững cho tới năm 2013, năm huyền thoại người Scotland giải nghệ.

Kể từ đó, Man United bắt đầu từ từ lao dốc. Trong 8 mùa giải sau sự ra đi của Sir Alex, Quỷ đỏ 4 lần cán đích ngoài top 4, chưa bao giờ vượt qua vòng tứ kết Champions League và trắng tay toàn diện kể từ danh hiệu Europa League 2017.

Đó là những gì diễn ra trên sân cỏ. Nhưng họ cũng đã rơi từ vị trí dẫn đầu xuống thứ tư trong bảng xếp hạng các CLB bóng đá kiếm tiền tốt nhất thế giới của Deloitte, đồng thời để Liverpool và Man City dần san lấp hố sâu khổng lồ về tiềm lực tài chính từng ngăn cách họ với phần còn lại.

Thay vì một siêu CLB có khả năng kinh doanh tuyệt vời, United đang ngày càng tầm thường theo những trận thua trên sân cỏ. Cổ phiếu của họ rớt giá thê thảm trên thị trường New York, thu nhập ngày dù không đổi và doanh thu thương mại tăng nhưng không thể bắt kịp hóa đơn tiền lương đang tăng vọt một cách điên rồ. Ngay cả trước thời điểm Covid-19 khiến Old Trafford không thể đón khán giả, các chỉ số tài chính đã bắt đầu lao dốc.

Một cách thẳng thắn, Man United đã không còn ở vị thế của một CLB không cần thành công trên sân cỏ mà vẫn thành công trên thương trường như Woodward từng mạnh miệng nữa. Họ lúc này chẳng hơn gì mọi CLB bình thường khác, trừ những CLB của nhà nước hay trong tay các nhà tài phiệt. Họ cần chiến thắng.

Solskjaer từng nhận nhiệm vụ dẫn dắt Man United như một HLV tạm quyền vào tháng 12/2018 – chỉ 6 tháng sau phát biểu “không cần chiến thắng” của Woodward – với nhiệm vụ ngắn gọn: Hãy dọn dẹp những đống đổ nát dưới thời Mourinho và duy trì vị trí trong top 4.

Woodward đã sai khi tự tin kết quả thi đấu không ảnh hưởng tới khả năng tài chính của Man UnitedWoodward đã sai khi tự tin kết quả thi đấu không ảnh hưởng tới khả năng tài chính của Man United

United của Solskjaer trong mùa giải đầu tiên đã không thể thay đổi vị trí thứ 6 chung cuộc, nhưng hành trình đã có những điểm sáng, điển hình là trận thắng PSG tại Champions League và một lối đá thăng hoa hơn. Chừng đó là đủ mang lại cho Solskjaer một bản hợp đồng 3 năm. Trong 2 mùa giải tiếp theo, United về đích lần lượt thứ 3 và thứ 2, cùng với đó là thành tích vào bán kết và chung kết Europa League.

Đó không phải là những kết quả quá tồi, dù vẫn đáng thất vọng so với lực lượng đắt giá mà chiến lược gia người Na Uy sở hữu. Bởi vậy, Solskjaer tiếp tục được nhà Glazer tin tưởng và trao cho một bản hợp đồng 3 năm lần thứ hai, cùng với ba tân binh bom tấn Cristiano Ronaldo, Jadon Sancho và Raphael Varane – bất chấp Solskjaer có thực sự cần họ hay không.

Đổi lại cho sự tin tưởng và những món quà quý giá đó, United đã có “một cơn ác mộng nữa” và “không biết phải làm gì với trái bóng” tại Watford, theo mô tả của David de Gea – cầu thủ ổn định nhất từ đầu mùa của đội. Họ đã kém đội đầu bảng Chelsea tới 12 điểm và kém vị trí thứ tư của West Ham 6 điểm.

Đó có lẽ là nguyên nhân chính dẫn tới quyết định sa thải Solskjaer. Tất cả những người tiền nhiệm ông kể từ sau Sir Alex, từ David Moyes, Louis van Gaal tới Mourinho đều đã mất ghế vì không thể hoặc không cho thấy tiềm năng đưa được Man United tới Champions League.

Và Champions League quan trọng thế nào thì có lẽ không cần bàn cãi. Chỉ 2 mùa giải không được dự đấu trường danh giá nhất châu Âu, Woodward đã thấm thía nỗi sợ hãi chưa từng thấy, khi các nhà cung cấp áo đấu và các nhà tài trợ bắt đầu la lối đòi giảm tiền đầu tư.

Woodward, hay thậm chí là người sẽ thay thế ông, Richard Arnold, rõ ràng không hề muốn sa thải Solskjaer. Họ thích ông ấy. Đó từng là một cầu thủ tuyệt vời của CLB, và đang là một nhân viên gương mẫu. Solskjaer không mấy khi đòi hỏi, không than vãn trên truyền thông. Và đến cả Sir Alex còn mất vài năm đầu tiên mới thành công được cơ mà?

Nhưng thời gian là tiền bạc, và tiền bạc là tất cả đối với Man United. Ít nhất thì Woodward cũng đã có một quyết định đúng.